Ondervraagd: Joyce Spijker
Thrillerlezers 13 juni 2016

Na bijna een decennium te hebben gewerkt als (strategisch) communicatieadviseur, heeft Joyce zich  volledig toegelegd op haar eerste liefde: schrijven. Dat doet zij in boeken (fictie en non-fictie), corporate stories en in (ghost)blogs voor bedrijven. Ook geeft zij workshops zakelijk bloggen en deel ze haar  tips en tricks in een eigen blog
Op 21 mei startte bij Thrillerlezers een leesclub waarin 15 deelnemers haar nieuwe boek In de familie lazen. De recensies van mensen die in sneltreinvaart het boek al lazen zijn zeer veelbelovend. De uitslag van het lezerspanel is inmiddels gepubliceerd.

Hoe zou jouw beste vriendin jou omschrijven?
Haha o jee! Dat ga ik niet zelf beantwoorden natuurlijk, dus ik heb het gevraagd. Dit was haar (ongecensureerde) antwoord: ‘Attent, slim, een tikkeltje eigengereid, een doorzetter. Iemand die je hand vasthoudt als het nodig is. Sterk, mooi, maar soms ook onzeker. Een vriendenmens die er ook af en toe van houdt om zich terug te trekken. Een vrouw van de wereld. Een perfectionist die daarin af en toe kan doorslaan, maar bovenal een mooi mens. Iemand die een waardevolle toevoeging is in je leven.’ Nou, ik weet wie ik een bos bloemen kan gaan brengen ;)!

Jouw thrillerdebuut is net uitgekomen; hoe spannend is dat?
Dat is veel spannender dan ik vooraf dacht. Het moment dat je je boek de wereld in stuurt is best eng, dan verlaat iets dat je dierbaar is zijn veilige omgeving. Het went ook niet. Bij Spotlight was het al nagelbijten, maar nu nog veel meer. Ik denk dat dit komt, omdat ik graag verder wil in dit genre en ik zelf echt trots ben op dit boek. Dan kun je niet anders dan hopen dat de lezers het kunnen waarderen. Een boek is immers pas compleet en echt gelukt als de lezers ervan genieten.
 
Waarom koos je dit keer voor een thriller?
Spotlight was niet zo makkelijk in een hokje te zetten, het was (onbedoeld) een mengelmoes van genres. Dat vonden de lezers leuk, maar de boekhandelaren hadden daar meer moeite mee. Om dat te voorkomen, ben ik nieuwe verhalen gaan verzinnen. Al gauw bleek dat er een rode draad in zat: het waren allemaal ‘donkere’, spannende verhalen, dus ideaal voor thrillers en aangezien ik die zelf ook graag lees, heb ik daarvoor gekozen.

Heel stoer kwam jouw In de familie in onze leesclub met 15 deelnemers. Is dat eng of gewoon spannend? Durf je in die club te gaan kijken als hij net start?
Dat is zeker niet gewoon spannend, dat is zenuwslopend. Het is echt de vuurproef: een groep mensen die geen enkele reden heeft om je te sparen, de concurrentie tot in de puntjes kent én heel veel ervaring heeft in het lezen van dit genre gaat ‘real time’ iets van je boek vinden. Het is een geweldig initiatief, maar je wordt als schrijver echt het diepe in gegooid. Ik heb daarom juist continu in de groep gekeken. Vooraf had ik me voorgenomen om dat niet te veel te doen, maar dat is faliekant mislukt. Ik was zo nieuwsgierig dat ik als een soort junkie iedere update direct heb bekeken.
 
Hoe kwam je op het onderwerp van In de familie?
Dat kwam door de moord op Els Borst. In de tijd dat ik weer begon te schrijven aan een nieuw boek speelde die zaak en was er weinig over de toedracht bekend. Dat bleef ook heel lang zo. Het prikkelde mijn fantasie: wat zou er gebeurd kunnen zijn? Vanuit Emma ontstond Nina en zo bouwde de omgeving en het verhaal zich steeds verder op. Natuurlijk lijkt het verhaal helemaal niet (meer) op de zaak van mevrouw Borst, maar een ‘haakje’ uit de werkelijkheid kan een verhaal wel starten. Ik wilde wel al langer iets doen met politiek en met hiërarchie. Zo’n wereld is – net als de showbizz in Spotlight – een dankbaar decor om de werkelijkheid net een beetje uit te vergroten en te laten zien dat niets is wat het lijkt.
 
Welk persoon in het boek heeft het meeste van jou zelf weg?
Dat is lastig. Ik denk namelijk dat ik van allemaal wel iets heb, alleen in mindere mate natuurlijk. Ik kan net zo nieuwsgierig en vasthoudend zijn als Nina op zijn tijd, denk heel af en toe net zo egoïstisch als Boudewijn, heb de zucht naar erkenning net als Marsala, kan even onverschillig lijken als Merlot, ben net als Valentijn graag op mezelf en slurp net als Emma graag kennis op. Sinds ik Nina heb ‘bedacht’ loop ik wel veel vaker op sneakers. Dat hielp me in eerste instantie om me in haar in te leven (Nina zou nooit op hakken lopen, dus dat moest ik ook even laten voor wat het was) en dat doe ik nu nog steeds regelmatig.
  
Ik las dat je jezelf via allerlei wegen opgeleid hebt tot schrijver. Kan je een goed schrijver zijn zonder al die dingen?
Ja dat klopt, ik heb twee schrijfopleidingen gevolgd en doe nu ook vaak nog losse cursussen (vaak online). Dat heb ik ook gedaan toen ik overstapte van genre, omdat een thriller schrijven anders werkt dan het schrijven van een roman. Natuurlijk kun je een goed schrijver zijn zonder al die dingen! Sterker nog, ik denk dat er veel briljante schrijvers zijn die het zonder hulp hebben gedaan, maar voor mij werkt het heel goed om te leren van anderen. Er zijn twee manieren om iets nieuws te leren: proactief en reactief. Proactief is eerst kennis opdoen en die dan toepassen, reactief is eerst proberen en daaruit leren en aanpassen. Zie het als: eerst je zwemdiploma halen en dan in het diepe springen of gewoon springen en gaandeweg een techniek aanleren. Beide methoden zijn effectief, maar ik ben vrij ongeduldig van aard en een boek schrijven is een tijdrovend klusje, dus voor mij werkt die eerste methode het beste. Dat zal echter voor iedereen anders zijn.
 
Je omschrijft jezelf als een lijstjesgoeroe: moet iedereen van jou lijstjes maken of maak jij overal lijstjes van en voor?
Haha, ja dat klopt, ik hou ontzettend van lijstjes. Ik zal nooit iemand anders om een lijstje vragen hoor, maar ik vind het zelf een heel prettige manier van werken. Ik hou graag overzicht en ben wel een control freak, dus zo’n lijst als extern geheugen is voor mij ideaal. Alles staat daarop en dat geeft rust. Vroeger maakte ik veel verschillende lijstjes, maar daar ben ik mee gestopt. Nu heb ik een lijst online in Todoist voor alles en maak ik op papier soms nog daglijstjes omdat het doorstrepen zo’n lekker gevoel geeft 😉 (ik weet het, een beetje nerd-achtig is dat wel) Voor de boeken is het ook handig, een thriller schrijven kan alleen als je de structuur op orde hebt, anders vallen de puzzelstukjes echt niet in elkaar. Dus het helpt op alle vlakken, privé en in het schrijven.
 
Op het boekenbal was je met Nathalie Pagie aan het vloggen. Waarom vind je vloggen belangrijk?
Ja, dat leek ons leuk om te doen: zo kun je lezers een kijkje achter de schermen geven. Ik vind vloggen belangrijk, omdat je zo jezelf ook kunt laten zien. In onze boeken hebben we natuurlijk alleen maar letters ter beschikking en de mens wordt steeds visueler. Filmpjes en foto’s kunnen dus een leuke aanvulling zijn op de ‘statische’ boeken. Al is het wel nog even oefenen hoor, zo’n vlog maken is weer een vak apart.
 
Wat is lastig en wat is leuk aan het vloggen?
Wat leuk is, is dat je echt iets kunt laten zien, dat is toch anders dan erover bloggen of schrijven. En het is een snel medium. Boeken hebben een lange maaktijd, vaak een jaar, terwijl je met een vlog vandaag iets kunt meemaken en dat direct kunt delen met je lezers. Zo zit je veel dichter op de realiteit. Samen is dat een goede combi. Lastig is het echter ook, want je moet technisch weten wat je moet doen (hoe hou je die telefoon, hoe ben je goed verstaanbaar, hoe edit je het filmpje zodat de kijker zich niet gaat vervelen, etc) en het is toch wel heel confronterend om jezelf op beeld te zien en te horen. Dat vereist echt meer oefening en blijft voorlopig nog wel onwennig en gênant.
 
Hoe hebben jullie elkaar eigenlijk ontmoet?
Nathalie en ik kennen elkaar via de uitgeverij. Zij is net iets eerder begonnen dan ik en we hebben allebei dezelfde droom: thrillers schrijven, mensen vermaken en daar ons beroep van maken. Ook hebben we eenzelfde achtergrond (communicatie en overheid), dus we klikten al snel. We proberen elkaar te helpen waar het kan.
 
Helpen jullie elkaar met schrijven?
Nee, dat doen we niet. Schrijven is zo’n bezigheid die we beiden leuk vinden omdat je juist alles zelf mag bepalen en geen rekening hoeven te houden met de mening van anderen. Het lijkt me ook heel moeilijk om samen te schrijven (zoals Nicci French) en we hebben allebei nog genoeg andere dingen in ons leven dat schrijftijd vrij maken in ons eigen schema al lastig genoeg is. Maar wie weet in de toekomst een keer.
 
Wie leest jouw eerste versie?
Dat zijn best veel mensen. De redacteur van de uitgeverij en een groep proeflezers, meestal een stuk of 10 heel verschillende types uit mijn eigen kennissenkring. Ik waardeer hun mening heel erg, iedereen haalt namelijk andere dingen uit een boek en ziet andere dingen. Door versies breed te delen kan ik in een vroeg stadium al veel meer dingen aanpassen die niet kloppen of onlogisch zijn, dan wanneer ik het helemaal in mijn eentje moest doen.
 
Er zat lange tijd tussen jouw eerste boek en In de familie. Gaat een uitgeverij pushen of wachten ze gewoon tot je met iets nieuws komt?
Klopt, 2,5 jaar maar liefst. Mijn uitgever heeft helemaal niet gepusht, integendeel. Zelf wilde ik na Spotlight heel snel een nieuw boek schrijven en het liefst ook een heel goed boek. Die combinatie heeft niet gewerkt. Er was vrij snel een nieuw boek, maar toen dat af was, was ik daar niet tevreden over. De uitgever vond het wel goed genoeg, maar accepteerde meteen dat ik het liever niet wilde uitgeven. Je moet immers zelf wel achter je werk kunnen staan, dat vinden zij gelukkig ook. Bovendien ben ik 32, dus als het mee zit, heb ik nog wel even te gaan en komen er nog genoeg mooie boeken aan.
 
Je gooide jouw materiaal voor het tweede boek BAM in de prullenbak. Werkt dat demotiverend of kon je toen juist snel fris aan een nieuw manuscript beginnen?
Klopt, het was al helemaal af en herschreven. Er zat 10 maanden werk in, dus dan is het zuur als je de conclusie moet trekken aan het eind dat het ‘voor niets is geweest’ en dat het boek er niet gaat komen. Toch was het vooral een opluchting op dat moment. Het schrijven was een worsteling en geforceerd en toen dat ophield, maakte het ook weer ruimte voor iets nieuws. Toch heb ik even een paar maanden moeten bijkomen. Die tijd heb ik gebruikt om te leren hoe een thriller echt in elkaar zit en om de teleurstelling van dat boek te boven te komen. Dat lukte en toen schreef ik In de familie. Dat ging hartstikke snel en met veel meer plezier, dus achteraf ben ik nog steeds hartstikke blij met die beslissing.

Ben je een wijnliefhebber daar je een persoon in het boek Merlot noemde?
Haha, ik drink niet eens alcohol! Dus nee, zeker geen wijnliefhebber. Wie weet komt dat nog, maar nu dus niet. Merlot vond ik een erg leuke en originele naam. Pas toen het boek af was, zag ik de link in de naam van Boude-wijn. Een lezer attendeerde me erop dat ook Marsala een wijnsoort is (ik dacht alleen een speciale kleur rood), dus er zit meer samenhang in dan ik zelf bewust had bedoeld. Maar goed ook, ze vormen immers een gezin die drie. En aangezien zij alle drie wel wijnliefhebbers zijn, past dat prima. En zo zie je maar, er zitten veel dingen in een boek verstopt waar je ook als schrijver nog door wordt verrast.

Waarom moet men In de familie gaan lezen, vind jij zelf?
Ik denk dat mensen In de familie moeten gaan lezen, omdat het een heel boeiend, toegankelijk en spannend boek is. Het leest lekker, zorgt ervoor dat je een paar uur ontspant (wist je dat lezen de manier is om je stresslevels het snelste omlaag te krijgen? ;)) en het is mooi gemaakt. Dus als je graag leest of juist weer meer wilt gaan lezen, dan is In de familie de ideale manier om het lezen weer op te pakken deze zomer.

Your comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *