Ondervraagd: Jobien Berkouwer
Thrillerlezers 13 september 2016

Jobien Berkouwer werkte 15 jaar in diverse functies voor de Nederlandse politie. Ze is voormalig hoofdinspecteur van politie en juriste. Tegenwoordig is ze werkzaam als profiler en adviseur voor bedrijven en particulieren bij het oplossen van zaken als stalking, afpersing en bedreiging. Ze is getrouwd, heeft een zoon en woont in Amsterdam. En is dus met haar boek Zomermeisjes genomineerd voor de beste thriller van het jaar georganiseerd door de grootste boekenclub van Nederland. Naast de Gouden strop die door een beroepsjury wordt gekozen is dit een prijs die door leden van Hebban gekozen wordt.

Je werd met je debuut dat net uit is genomineerd voor beste thriller. Tussen Karin Slaughter en Nicci French bijvoorbeeld. Hoe reageerde je toen je het hoorde? Heb je het gevierd? Hoe? 
Toen ik het hoorde, sprong ik natuurlijk een gat in de lucht! Ik kon zelf ook bijna niet geloven dat het echt waar was. Ik ben ontzettend vereerd en trots met deze waardering voor Zomermeisjes, maar realiseer me natuurlijk terdege dat ik pas net kom kijken. Bescheidenheid is dan ook op zijn plaats. Mijn doel voor Zomermeisjes was een goed, lekker spannend boek te schrijven dat de lezer een waarheidsgetrouw inkijkje geeft in de wereld van de recherche en profiling. Ik ben blij dat dat blijkbaar gelukt is. Om het nieuws te vieren hebben mijn man en ik er ’s avonds een heerlijk glas champagne op gedronken.

Een debutant, dus nog vrij onbekend in thrillerland. Zou je jezelf aan de hand van vijf kenmerken willen voorstellen en die ook iets willen uitwerken? 
Stalkingsexpert, profiler, politievrouw, echtgenote/moeder, en nu ook auteur. Als stalkingsexpert adviseer ik bekende Nederlanders die gestalkt worden en beantwoordt drie vragen: 1) wie is het? 2) hoe gevaarlijk is hij of zij? 3) hoe kunnen we deze stalker stoppen? Als profiler kijk ik naar het gedrag en de communicatie en daaruit herleid ik persoonskenmerken die nodig zijn voor het bepalen van de juiste maatregelen. Ik adviseer ook mensen die bedreigd of afgeperst worden. Verder ben ik dit jaar alweer twintig jaar gelukkig getrouwd en trotse moeder van een zoon van tien jaar. Voordat ik mijn bedrijf Black Swan Profiling vijf jaar geleden begon, werkte ik vijftien jaar bij de politie. In die tijd deed ik veel ervaring op bij de recherche, waaronder in moord- en zedenzaken. Die ervaring inspireerde mij bij het schrijven van Zomermeisjes.

Wanneer kwam het idee om een thriller te gaan schrijven? En moest het ook echt een thriller worden? 
Dat idee was er al toen ik op de Politieacademie zat eind jaren negentig. Ik vond laatst een notitieboekje uit die tijd waarin ik de scène las waarin Lot losgebroken paarden probeert te vangen. Dat waren toen nog koeien in plaats van paarden, maar dat heb ik echt meegemaakt in Twente in mijn eerste week. Bijna alles (behalve de affaire met Magnus) wat Lot meemaakt is gebaseerd op eigen ervaringen, alleen de zaak en de dader zijn fictief. Maar ook die zijn gebaseerd op mijn expertise als profiler en politievrouw. Het idee voor het schrijven van een thriller was er dus al lang, maar het heeft nog jaren geduurd voordat de tijd er echt rijp voor was en alles op z’n plek viel. En ja, het moest natuurlijk een thriller worden, een ander genre zou niet bij mij passen.

Hoe zag jouw schrijfruimte eruit? Eigen kamer, thuis, muziek enzovoort?
Ik woon in Amsterdam en heb thuis een studeerkamer met een bureau dat aan het raam staat en uitkijkt op een mooie kastanjeboom. Ik staar vaak naar buiten en dan komen de ideeën vanzelf. De muren hingen vol met post-its in allerlei kleuren om de personages, de structuur van het boek en de zaak te ordenen. Ik beschouwde die kamer als een soort heiligdom waarin ik mijn fantasie de vrije loop kon laten. Er zat nog net geen ‘verboden toegang art; 461 WvSr’ bordje op de deur, maar het scheelde niet veel ;-).

Lees je zelf graag thrillers? Zo ja, welke schrijvers zijn favoriet? Las je pas nog een goed boek dat je kunt aanraden? En waarom dat?
Ik lees zelf graag thrillers, maar ik heb niet echt één favoriet, het laatste boek dat ik las was Tightrope van Simon Mawer, een heel mooi geschreven en schitterend verhaal. Verder las ik vroeger alle non-fictieboeken over seriemoordenaars, bijvoorbeeld Whoever fights monsters van voormalig FBI-agent Robert Ressler.

Je bent profiler. Een beroep dat door Amerikaanse series heel interessant voor mensen is geworden. Stoort het beeld dat men van een profiler schept je? 
Soms wel, dan lijkt het een soort makkelijke tovertruc, maar dat is het natuurlijk niet. Mijn man en ik kijken zelden samen naar crimeseries, want ik stoor me aan allerlei details die niet kloppen en het is voor hem heel irritant dat steeds te horen als je gewoon een spannende serie zit te kijken. Ik heb wel geleerd me in te houden hoor! En nu mag ik het als auteur natuurlijk helemaal doen zoals ik zelf wil.

Wat maakt het beroep voor jou zo leuk? 
Ik ben altijd  gefascineerd geweest door de vraag waarom sommige mensen de meest afschuwelijke delicten plegen. En dat ben ik nog steeds. Het is een geweldig gevoel als een daderprofiel waar ik hard aan gewerkt heb, later blijkt te kloppen en je een cliënt goed hebt kunnen helpen. Vanwege die fascinatie ben ik bij de politie gaan werken. Ik wilde zo de samenleving ietsje veiliger maken. En omdat ik van nature avontuurlijk ben ingesteld. Dat trok ook.

Profiler is geen beroep dat je als pubermeisje wilde worden. Wat wilde je graag worden toen je puber was? 
Op de middelbare school wilde ik al bij de politie gaan werken. Dus dat was al duidelijk als puber. Ik ben toen toch eerst Rechten gaan studeren en daar ben ik blij om; het geeft me een bredere kijk op mijn vak. Maar het bloed kroop waar het niet gaan kon. Na mijn studie Rechten vond mijn moeder een brief die ik had geschreven naar de Politieacademie toen ik in 5 vwo zat. Ik vroeg daarin om informatie over de opleiding. Toen ik dat hoorde, wist ik onmiddellijk dat ik dat alsnog zou gaan doen. In het eerste jaar van de opleiding in 1997 ontmoette ik Carlo Schippers, de eerste, echte en meest ervaren profiler van Nederland, en toen wist ik meteen dat ik dat wilde worden. Hij nam mij onder zijn hoede en van hem leerde ik heel veel. Hij is nu als meelezer bij Zomermeisjes betrokken geweest, dus de cirkel is rond.


Je hebt nu al Saskia Noort en dergelijken verslagen door wel genomineerd te zijn. Hoe doe je dat? 
Ik ben überhaupt niet bezig met het verslaan van wie dan ook. Ik heb gewoon geprobeerd een spannende en levensechte thriller te schrijven gebaseerd op mijn expertise en eigen ervaringen, waar veel mensen plezier aan kunnen beleven. Ik ben nu ontzettend blij en trots dat dat blijkbaar gelukt is, maar dat weet je natuurlijk nooit van tevoren. Er zijn ook moeilijke momenten van twijfel geweest tijdens het schrijven en het was heel eng om Zomermeisjes aan de buitenwereld te laten lezen, juist omdat dit mijn debuut is.

Al bezig in je hoofd of op papier met het volgende boek?
Yes… Meer kan ik er niet over zeggen, maar het duo Lot en Jaap is nu geboren en zij gaan nog veel meer meemaken als het aan mij ligt. Er zit vijftien jaar ervaring in het vat en dat is nog lang niet leeg.

Your comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *